Koopgids: Hoe kies ik het juiste mondstuk?

Het geluid van een koperen blaasinstrument wordt gevormd door de lippen te laten trillen in een mondstuk. Deze trillingen worden door de rest van het instrument versterkt door de buis en heeft bij de beker het uiteindelijke geluid. Naar gelang de grootte van het instrument wordt het mondstuk groter, zo heeft een tuba een groter mondstuk dan een trompet. Maar mondstukken verschillen op meer dan alleen het formaat. Een mondstuk wordt doorgaans gemaakt uit een massief stuk messing, daarna voorzien van een laagje zilver of goud, om zo vergiftiging door het messing te voorkomen. Er zijn ook versies van kunststof, deze hebben dit probleem natuurlijk niet, en voelen ook minder koud aan.

Er zijn enkele eigenschappen van een mondstuk waarin modellen van elkaar verschillen:

1. Cup
2. Rand (Rim)
3. Boring
4. Stiftboring

Omdat geen twee paar lippen hetzelfde zijn, zijn alle koperblazers op zoek naar andere eigenschappen van een mondstuk. In deze koopgids zullen de vier delen van het mondstuk worden besproken.

De cup

De cup van een mondstuk is het komvormige deel. Deze kan variëren in zowel diepte als diameter van de cup. Over het algemeen kan worden gezegd hoe groter het blaasinstrument, hoe dieper de cup van het mondstuk. Daarom is het mondstuk voor een kornet iets ondieper dan die voor een trompet. Een ondiepe cup maakt het makkelijker om hoge noten te kunnen 

spelen, maar het gaat vaak ten koste van de volheid van de lagere tonen. Voor beginnende muzikanten is dan ook aan te raden om te kiezen voor een vrij diep model. Deze zijn ook geschikt voor gevorderde spelers die veel lage noten in hun muziek tegenkomen.

De diameter van de cup heeft invloed op het volume van het spel. Naarmate de diameter groter wordt neemt het volume toe. Net als voor de diepte geldt dat een kleinere diameter het makkelijker maakt om hoge noten te halen. Het vereist echter veel meer controle en lipspanning, waardoor vermoeidheid snel op de loer ligt.

De rim

Voor de rim van een mondstuk zijn ook twee eigenschappen te onderscheiden waarin ze verschillen. Als eerste de dikte van de rand. Als deze breder wordt gaat de druk op de lippen omlaag, met als gevolg dat het spelen langer vol te houden is, maar het gaat ten koste van flexibiliteit. Het voordeel van een smallere rand is dan ook dat het makkelijker is om over te gaan van lage naar hoge noten. Ten tweede is er de scherpte van de rand, dit is de afronding van rim naar de cup. Het is in principe comfortabeler om te spelen op een afgeronde rand. Scherpe randen hebben namelijk de neiging om een snijdend gevoel aan de lippen te geven. De gevorderde speler die veel speelt heeft wel baat bij een scherpe rim, want het zorgt wel voor een heldere klank en een scherpere aanzet.
 

​

De boring

Achter de cup zit het gat naar het rechte deel van het mondstuk, deze verschilt in boringgrootte. Een kleine boring geeft koperblazers meer uithoudingsvermogen en een heldere klank. Het nadeel hiervan is echter dat het moeilijker is om veel volume te leveren. Wanneer u op zoekt bent naar een krachtig geluid kunt u dus beter kiezen voor een grotere boring.

De stiftboring

De stiftboring moet niet verward worden met de hiervoor genoemde boring. De stiftboring van een mondstuk duidt op de manier waarop de stift (de buis) wordt gevormd. Hoe die is gevormd is vaak vooral afhankelijk van de vorm van de cup en de boring. Bij het kiezen voor een mondstuk is het met name van belang dat deze aansluit op de boring van het blaasinstrument. Over het algemeen kan wel worden gezegd dat wanneer men een te grote stiftboring gebruikt er te weinig weerstand is voor de lippen. Het gevolg is dat men sneller vermoeid raakt.

​ Welk mondstuk nu te kiezen?

Zoals al eerder gezegd is iedere koperblazer anders. Niet alleen zijn de lippen anders, maar ook de lipspanning, ervaring en de muziekstijl die u wilt spelen kan verschillen. Bovendien is het perfecte mondstuk voor u nu, misschien een andere dan over een jaar. Als u beginner bent, kunt het beste samen met uw leraar kijken welk mondstuk het meest voor u geschikt is. Of wissel eens ervaringen uit met uw collega's uit de fanfare, harmonie of dweilband.

> Bekijk ons gehele assortiment mondstukken
> Bekijk ons gehele assortiment blaasinstrumenten