Jong of oud, de dwarsfluit is een prachtig instrument voor iedereen. Een van de populairste blaasinstrumenten qua repertoire, en eentje die zeer veelzijdig te bespelen is. Je kunt er de meest gekke dingen mee doen, muzikaal gezien.
De dwarsfluit - een houtblazer
De dwarsfluit dankt z’n naam aan het feit dat we het instrument dwars voor onze lippen houden. Hierin is het instrument tamelijk uitzonderlijk vergeleken met klarinet, hobo, blokfluit, saxofoon en de vele koperblazers. De fluit behoort tot de houten blaasinstrumenten. Het onderscheid tussen houten en koperen blaasinstrumenten heeft namelijk niet met het materiaal te maken, maar met de wijze waarop een klank wordt verkregen.
Dwarsfluit en varianten van dit instrument
De fluitfamilie telt heel wat varianten. De normale dwarsfluit en de piccolo zijn het bekendst, deze hebben ook hun rol in de conventionele orkesten. In de wat grotere symfonieorkesten kom je nog weleens een altfluit tegen, maar lager/groter dan dat wordt al bijzonder. De lage fluiten (basfluit, contrabasfluit en groter) hebben al gauw iets exotisch qua klank. Dit zal komen door de manier van blazen, die in de geproduceerde klank vooral veel ‘air’ bevat - de shakuachi (een bekend Aziatisch blaasinstrument) wordt vaak gebruikt om natuurgeluiden na te bootsen. In het repertoire van de westerse wereld zijn een normale fluit, een piccolo en heel soms een altfluit eigenlijk genoeg om alles te kunnen bespelen.
Dwarsfluit in het orkest
Naast solo spelen, of als extra in een band (denk maar aan Thijs van Leer), kun je natuurlijk ook terecht in een harmonie- of symfonieorkest. Zo’n symfonieorkest biedt meestal plaats aan twee of drie dwarsfluiten, waarbij een van de dwarsfluiten een dubbelrol kan hebben (de fluitist wisselt dan tussen fluit en piccolo). In de harmonieverenigingen liggen de verhoudingen heel anders.
Bladmuziek voor dwarsfluit
Dat een dwarsfluit een populair muziekinstrument is komt natuurlijk door z’n melodische rol in de muziek. Met name kinderen willen nu eenmaal melodietjes spelen, maar ook oudere spelers zullen bij voorkeur iets leuks en herkenbaars willen spelen. Gelukkig zijn al die melodietjes er ook: er zijn voldoende dwarsfluitboeken beschikbaar.
Kunststof dwarsfluit
Alle instrumenten hebben hun prijskaartje, en als je met dwarsfluit begint zou je op kunnen zien tegen de prijzen die sommige professionele fluiten bedingen. Gelukkig kun je kiezen voor een dwarsfluit voor beginners. Of liever gezegd: gewoon een voordelige dwarsfluit. Dat kan er eentje van kunststof zijn, en dat hoeft helemaal geen twijfels op te roepen. De klank wordt immer opgewekt door de luchtstromingen in de buis, en in een kunststof buis gebeurt hetzelfde als in een metalen buis. In de orkesten zie je ze niet, maar tegen de tijd dat je daarin mag spelen heb je vast al geïnvesteerd in een veel mooiere dwarsfluit.
Dwarsfluit-standaard
Vele muziekinstrumenten hebben een statief nodig, zo ook de dwarsfluit. Er zijn gelukkig goede statieven voor dwarsfluit beschikbaar. Dat is niet alleen fraai voor thuis, maar zeker ook handig voor op het podium. Een fluitist in een orkest kan immers gevraagd worden te wisselen tussen dwarsfluit en piccolo.
Dwarsfluit voor beginners
Zoals dit voor elk muziekinstrument geldt: alle begin is moeilijk, en je weet eigenlijk pas na een jaar of wat of ‘t echt wat gaat worden. Het zou zonde zijn om er heel veel geld tegenaan te gooien terwijl je net zo makkelijk met een startersmodel kunt beginnen. Natuurlijk zal een duurdere fluit ook beter klinken, laat daar geen misverstand over zijn. Maar voor de eerste lesjaren is dat nog niet zo nodig. Er bestaan dwarsfluiten met een gebogen buis bij het kopstuk. Dit maakt de fluit goed bespeelbaar voor jonge kinderen die nog wat korte armen hebben.
Dwarsfluit schoonmaken
Zo gauw je door een muziekinstrument heen gaat blazen, dan kun je je indenken dat vocht zich in het instrument gaat ophopen. Ook voor een dwarsfluit geldt dit, en dus hoort periodiek onderhoud er gewoon bij. We raden dan ook aan om oog te hebben voor de diverse blaasinstrument-accessoires.
Veel gestelde vragen over de dwarsfluit
Hoeveel kost een dwarsfluit?
Voor een paar honderd euro heb je een dwarsfluit voor de beginner. Een professionele dwarsfluit gaat richting de duizenden euro's.
Welke dwarsfluit moet ik kopen?
De beginner kan prima een budgetmodel dwarsfluit kopen. Dit kan ook een kunststof model zijn. De klank hiervan zal zeker niet minder zijn dan van een metalen dwarsfluit.
Hoe klinkt een dwarsfluit?
Een dwarsfluit is een instrument dat zeker in een orkest makkelijk boven de rest uit komt. Het is een heel gefocuste klank die voor een fraaie kleuring zorgt. Bovendien kun je er snel en virtuoos op spelen; een dwarsfluit kan veel!
Waarom behoort de dwarsfluit tot de houten blaasinstrumenten?
Ten eerste werd het instrument vroeger daadwerkelijk van hout gemaakt. Daarnaast worden blaasinstrumenten ingedeeld op de manier waarop ze hun klank vormen, niet zo zeer het materiaal waar ze van zijn gemaakt.
Wat is dwarsfluit in het Engels?
In het Engels wordt de dwarsfluit simpelweg 'flute' genoemd. Bij de grotere modellen verdwijnt het woorddeel 'dwars', zoals bij de altfluit en de basfluit.
