Je hebt het vast en zeker al wel eens gezien op de achterkant van je audio-apparatuur: AUX met daaronder een rond gat voor een aansluiting. Maar wat betekent die AUX nu eigenlijk? En welke plug steek je in die ingang? Verder is ook vaak de term 'jack'-kabel niet zo duidelijk, zeker wanneer je daar dan ook nog tussen TS, TRS of TRRS blijkt te moeten kiezen. En wat moet je met die 3.5 mm en 6.3 mm? Mono of stereo? Recht of haaks? Gebalanceerd of ongebalanceerd, gekruld of recht? Geen wonder dat velen het moeilijk vinden de juiste kabel, stekker of jack-adapter te kiezen.
Wat is een AUX-kabel?
AUX is een afkorting die staat voor auxiliary input, wat zoveel wil zeggen als hulp-ingang of extra ingang. Het is een analoge, universele ingang die je veel vindt op audio-apparatuur, zoals versterkers, mengpanelen en ook veel autoradio's, naast allerlei andere aansluitingen zoals PHONO, MIC en CD. Door de AUX-ingang kan je een audio-signaal ontvangen van een extern audio-afspeelapparaat. De stekker die daarin past, wordt veelal de jackplug genoemd.
Jack-kabels: micro, mini, 3.5 mm en 6.3 mm-aansluitingen
Vrijwel iedereen gebruikt jack-kabels, misschien zonder te weten dat ze zo heten. Heb je bijvoorbeeld een hoofdtelefoon die je aansluit op je smartphone om lekker muziek te luisteren? Dan verbind je die hoogstwaarschijnlijk met een jack-kabeltje met een 3.5 mm jack-connector, oftewel mini-jack. Speel je elektrische gitaar? Dan heb je zeker de 6.3 mm jack-kabel al gebruikt die je gitaar met je versterker verbindt. Een jack-plug, althans de mannelijke variant, is een ronde stekker, waarbij het er niet toe doet hoe je hem insteekt. De vrouwelijke jack heeft, hoe kan het ook anders, een rond gat in het midden. Jacks zijn er in verschillende groottes, namelijk 3.5 mm, 6.3 mm en zelfs 2.5 mm diameter. De 3.5 mm (mini-jack) wordt het meeste gebruikt en voornamelijk voor draagbare apparatuur, zoals hoofdtelefoons, maar ook om bijvoorbeeld je home entertainment aan te sluiten. De grotere jack van 6.3 mm gebruik je veelal om muziekinstrumenten, zoals elektrische gitaren, synthesizers of keyboards aan te sluiten. Tot slot zijn er de zeldzame 2.5 mm jack-aansluitingen. Deze kleinste stekker wordt ook wel micro-jack genoemd en zie je opduiken bij kleinere mobiele apparaten zoals bepaalde camera's en telefoons.
Welke audio-kabel heb ik nodig? TS, TRS of TRRS? Mono of stereo?
In de audiowereld worden er verschillende uitvoeringen gebruikt van al deze jack-pluggen. Zo zul je de afkortingen TS, TRS of TRRS regelmatig tegenkomen. Hiervoor moet je weten dat een jackplug is opgebouwd uit een Tip, ofwel de punt van de plug, en een Sleeve, ofwel de mantel. Bij een TS-plug zijn de Tip en Sleeve gescheiden door een zwarte streep, maar zijn beide delen verbonden met een draad. Dit is een mono-stekker. Een TRS-connector heeft een extra zwarte streep, waardoor er een Ring ontstaat tussen de twee strepen die verbonden is met een derde draad. Dit is een stereo-aansluiting die je bijvoorbeeld aan de meeste hoofdtelefoonkabels vindt. De TRRS-variant (Tip-Ring-Ring-Sleeve) tenslotte, heeft nóg een ring, voor bijvoorbeeld een ingebouwde microfoon of afstandsbediening van je hoofdtelefoon.
Jack-kabel: gebalanceerd of ongebalanceerd?
Zonder het al te technisch te maken, is het nodig te weten dat een gebalanceerde verbinding storende geluiden, zoals ruis en brom, voorkomt. Deze aansluitingen worden meestal gebruikt wanneer er grote afstanden overbrugd moeten worden, en vooral bij heel zwakke signalen zoals die van microfoons. Voor een gebalanceerde verbinding moeten beide apparaten een gebalanceerde aansluiting hebben. De ongebalanceerde uitvoering heeft een TS-plug en voor een gebalanceerde verbinding wordt een TRS-plug gebruikt, dus precies dezelfde plug die aan het uiteinde van bijvoorbeeld je hoofdtelefoonkabel zit. Verwarrend! Een gebalanceerd signaal en een stereosignaal zijn namelijk niet hetzelfde. Toch gebruiken ze precies dezelfde kabel, dus met drie aders, en pluggen met drie contactpunten. Bij een gebalanceerd signaal spreken we van aarde, plus en min en bij een stereosignaal spreken we van aarde, links en rechts. Wil je hierover het fijne weten? Dan verwijzen we je graag naar ons blog over gebalanceerde en ongebalanceerde aansluitingen.
Over splitters, adapters, jack-verlengkabels en meer
Op je zoektocht naar de juiste jack-kabel kom je wellicht nog diverse andere termen tegen waarvan je het bestaan niet wist. Neem nu een audio-splitter. Mogelijk stond je er niet eerder bij stil, maar dankzij een splitter kan je bijvoorbeeld twee headsets aansluiten op de audio-uitgang van je smartphone, zodat je samen naar dezelfde muziek kan luisteren. Jack-verlengkabels komen dan weer goed van pas wanneer je nét enkele meters kabel tekortkomt. Je hebt ze in vele lengtes en verschillende varianten, dus je vindt zeker wat je zoekt. Jack-adapters komen dan weer als geroepen wanneer je bijvoorbeeld een jack-kabel met een verkeerde connector hebt, zoals een kabel met een 6.3 mm-plug voor een 3.5 mm-ingang. De jack-adapter 'maakt' dan als het ware van je 6.3 mm jack-kabel een 3.5 mm-kabel. Ook is het mogelijk om met behulp van de juiste verloopkabel je jack-kabel op een XLR- of RCA-ingang aan te sluiten. Zo zie je maar, er zijn nog tal van andere toepassingen, varianten en handige verloopjes. Eén ding is zeker: je bent bij Bax Music voor alles wat jack-kabels betreft aan het juiste adres.
Gekruld, plat, haaks en recht: ook de vorm doet er toe
Tenslotte nog een woordje over de vorm van de connectoren van jack-kabels, want ook die doet er toe. Zo kan je een gekrulde kabel ver uitrekken, waardoor die dus best lang kan zijn, maar toch weinig ruimte inneemt. Hetzelfde verhaal geldt min of meer voor haakse connectoren: ook uiterst handig wanneer je weinig ruimte hebt voor je aansluitingen, bijvoorbeeld als je apparatuur tegen een muur staat of in een kleine kast. Een rechte connector kan dan wat gewrongen zitten, terwijl een haakse plug er netjes tussen past, zeker als die ook nog eens een platte vorm heeft. Zo zie je maar: ook de vormgeving kan belangrijk zijn.
