De equalizer – afgekort: EQ – is het belangrijkste stuk gereedschap van de mixing engineer (op de level fader na dan). Maar als beginnende DAW- of mengpaneel-gebruiker vraag je je misschien af wat equalizers eigenlijk zijn en waarom je ze moet gebruiken. En welke equalizer kies je: de grafische of de parametrische? In dit blog leg ik het uit! Daarbij behandel ik ook belangrijke begrippen als curve en low cut/high pass.

Equalizer: wat is het en waarom gebruik je het?

Wat is een equalizer?

Heb je wel eens gebruik gemaakt van de ‘bass’- of ‘treble’-knop op je geluidssysteem? In feite is dit een eenvoudige equalizer. Eigenlijk is een equalizer een soort volumeknop waarmee je een deel van het frequentiespectrum harder of zachter zet. Met de ‘bass’-knop zet je alleen de lage tonen harder of zachter en met de ‘treble’ alleen de hoge. Technisch gezien heeft dus iedereen wel eens een EQ gebruikt. Maar wat betekent ‘equalizer’ in de praktijk?

Equalizers in de praktijk: waarom gebruik je ze?

Als je een arrangement hebt met meerdere instrumenten zal het je al snel opvallen dat sommige instrumenten helemaal ondergesneeuwd raken. Dit gebeurt vooral als er meerdere instrumenten tegelijk in hetzelfde frequentiegebied spelen. Dit fenomeen heet ‘maskering’. Met een equalizer kun je instrumenten uit elkaars vaarwater halen. Hele lage frequenties voegen bijvoorbeeld weinig toe aan een zang- of gitaarpartij. Door dit gerommel weg te halen met een high pass-filter (dit bespreek ik straks) maak je meer ruimte voor de basgitaar en de kick. Je kunt ook frequenties versterken om bijvoorbeeld de verstaanbaarheid van de zang te verbeteren of om bepaalde karaktereigenschappen van een instrument uit te vergroten. Equalizers zijn er in alle soorten en maten maar als we kijken naar de bediening, zijn ze grofweg op te delen in twee groepen: grafische en parametrische equalizers.

Grafische equalizers

Bij een grafische equalizer is het hele hoorbare frequentiespectrum opgedeeld in een aantal banden. Iedere band heeft een vaste frequentie en een schuif waarmee je die frequentie en de direct aangrenzende frequenties harder of zachter kunt zetten. Bescheiden grafische equalizers met een stuk of zeven banden kun je tegenkomen op (bas)gitaarversterkers en pedalen. In concertzalen gaat de master output van het mengpaneel vaak door een grafische equalizer om de mix wat aan te passen aan de akoestiek van de zaal. Deze equalizers hebben vaak 31 banden, soms zelfs apart voor het linker en rechter kanaal. Het voordeel van grafische equalizers is dat je het hele frequentiespectrum overzichtelijk voor je hebt.

Parametrische equalizers

Parametrische equalizers hebben meestal tussen de drie en zeven banden. Dit lijkt misschien veel te weinig, maar deze banden kun je als gebruiker zelf over het frequentiespectrum schuiven met de ‘frequency’ knop. Soms over het hele spectrum, soms over een deel, waarbij de banden elkaar deels overlappen. Met de ‘gain’-knop kun je de gekozen frequentie harder of zachter zetten. De ‘Q’-factor bepaalt in hoeverre de band invloed heeft op de naastgelegen frequenties. Parametrische equalizers kun je tegenkomen op de individuele kanalen van een mengtafel en ook de EQ die standaard in je DAW zit is meestal parametrisch. Voor zowel bij het mixen in de studio als live worden voornamelijk parametrische equalizers gebruikt.

Equalizer-blog: parametrisch

Curves

Met name parametrische equalizers kunnen verschillende soorten ‘curves’ hebben. De banden van een grafische equalizer zijn altijd ‘bell’-curves. Met een ‘bell’-curve kun je een ‘piek’ of een ‘dal’ maken in het frequentiespectrum (zie afbeelding 1 hieronder). Low cut filters (ook wel high pass filters) halen onder de ingestelde frequentie alles weg. Precies het omgekeerde is een high cut filter (ook wel low pass filter). Dit type filter haalt alles boven de ingestelde frequentie weg. Beide types zie je in afbeelding 2. Overigens zijn de ‘treble’- en ‘bass’-knop, waar ik het eerder over had, respectievelijk high en low shelves (zie afbeelding 3). Met een low shelf kun je alles onder de ingestelde frequentie geleidelijk versterken of verzwakken. De high shelf doet precies wat de naam doet vermoeden: hij versterkt of verzwakt de ingestelde frequentie en alles daarboven.

Afbeelding 1 – Links: een bell boost met een lage Q-factor – Rechts: een bell cut met een hoge Q-factor:

Equalizer-blog: bell filter

Afbeelding 2 – Links: high pass / low cut filter – Rechts: low pass /high cut filter:

Equalizer-blog: high pass/low cut en low pass/high cut

Afbeelding 3 – Links: low shelf cut en boost – Rechts: high shelf cut en boost:

Equalizer-blog: high shelf en low shelf

Meer weten?

Wil je meer weten over de mogelijkheden, achtergronden en toepassingen van equalizers? Lees dan ook het blog Effecten en hun toepassingen: de equalizer.

Hebben equalizers geen geheimen meer voor jou? Deel hieronder je beste EQ-tips!

Zie ook

» 5 manieren om je mix harder te laten klinken
» Effecten en hun toepassingen: de equalizer
» Zang-opnames mixen in 5 stappen
» Hoe omgaan met slecht monitor-geluid op het podium?

» Equalizers (hardware)
» Equalizers (plugins voor DAW)
» Equalizer-effectpedalen (gitaar en bas)
» DAW-software
» Mengpanelen

2 reacties
  1. H.C. Broeklander schreef:

    Hartelijk bedankt voor de info,maar ik heb nog steeds geen equalizer gezien! Ik heb wat moeite met “downloaden” ervan,omdat ik door mijn leeftijd (65) niet zo op de hoogte ben van al die nieuwe technieken ! SORRY !!!

Laat een reactie achter