Stel: je ontdekt een nieuwe artiest, een nieuw nummer of album en je vindt het helemaal te gek. Dus, in een vlaag van schaamteloos enthousiasme laat je het meteen aan je vriend/vriendin horen. Met verwachtingsvolle ogen kijk je toe of deze jouw geweldige ervaring deelt. ‘’Niet echt mijn ding…” De laatste woorden die je had willen horen. Het is precies deze ervaring waar Gastblogger Joris van Dijk vandaag tot op zijn oren in zal duiken. Is er zoiets als goede muziek en slechte muziek? Of is het allemaal subjectief en hebben de duizenden uren die je gestoken hebt in het doorspitten van John Coltrane’s meest obscure composities, net zoveel waarde als je zusje die mee danst met de laatste gefabriceerde top 50 radio single?

Goede muziek en slechte muziek, bestaat dat?

Persoonlijke smaak en subjectiviteit

Bij de meeste mensen is of ze bepaalde muziek leuk, mooi of boeiend vinden een kwestie van hun persoonlijke smaak. Muziek is namelijk, zoals alle kunst, subjectief. Maar hoe komt die persoonlijke smaak dan tot stand? Ben je ermee geboren? Is het aangeleerd? Er zijn meerdere antwoorden op deze vraag. Hoe open jij staat voor nieuwe muziek en wat je bereid bent een kans te geven, maar misschien ook hoe aandachtig je luistert kunnen deels aangeboren zijn. Echter, het merendeel van wat jij mooi vindt is waarschijnlijk gevormd door waar je mee opgegroeid bent, en wat je verder hebt geluisterd in je leven. Een goed middel om dit uit te leggen is verschillende soorten toonladders en ritmes die worden gebruikt in verschillende culturen. Wij zijn hier in Nederland een aantal toonladders gewend, zoals majeur, mineur en pentatonisch. En we zijn bepaalde veel gebruikte akkoorden gewend, mineur, majeur, noem maar op. Naar onze oren klinken deze tonen samen goed, mooi, kloppend. Voor iemand die zijn hele leven naar westerse muziek heeft geluisterd, is de kans groot dat bijvoorbeeld oosterse combinaties van tonen minder kloppend klinken. Ditzelfde idee is door te trekken naar artiesten, genres, etc. Heb jij veel rock geluisterd in je leven, dan gaat jazz in het begin nogal vreemd klinken.

Goede muziek en slechte muziek, bestaat dat?

Wat zoek je in muziek?

Muziek is een prachtig iets, daar zijn we het allemaal over eens. Hoe jij, ik en andere muziek- genieters die muziek echter zien en gebruiken, verschilt opmerkelijk veel per persoon. Dit is de volgende factor in wat voor muziek je wel of niet tof vindt. Waar de ene persoon muziek misschien meer ziet als iets om de stilte te vullen, zal een ander muziek ervaren als iets speciaals, dat geen functie heeft als je er niet actief naar luistert en over nadenkt. Muziek is een vorm van kunst; met alle nieuwe muziek die je hoort, doe je als het ware een nieuwe, unieke ervaring op. Je hoort nieuwe klanken, nieuwe teksten en woorden, en maakt misschien ook wel kennis met nieuwe emoties. Dit is een heel andere, maar toch gelijkwaardige manier om van muziek te houden. Dit is waarom jouw buur misschien meer dan gelukkig is door de hele nacht Coldplay op vol volume te draaien, terwijl jij liever een Pink Floyd LP op de speler legt.

Goede muziek en slechte muziek, bestaat dat?

Zijn er objectieve kwaliteiten?

Ik heb het zo onderhand al tien keer gezegd: muziek is subjectief. Maar zou het kunnen dat er toch bepaalde factoren zijn die niet te maken hebben met persoonlijke smaak? In dat geval zijn er een aantal factoren die in elk geval in mijn hoofd opkomen. De eerste, en misschien ook wel meteen de lastigste, is originaliteit/creativiteit. Kunnen we zeggen dat iets dat origineler is vergeleken met andere muziek (uit dezelfde periode), ook beter is? De volgende die ik wil noemen is kwaliteit van de opname, dat wil zeggen de geluidskwaliteit van de opname, de productie, de mastering en hoe goed er gespeeld/gezongen wordt door de muzikanten. Wat dat laatste betreft spreek ik puur en alleen over de beheersing die iedere individuele muzikant heeft over zijn/haar instrument. Hierbij denk ik aan hoe goed ze met het ritme meespelen, hoe goed zij bepaalde noten accentueren, en bij de zang over hoe goed de stem van de zanger/zangeres is als het gaat om het halen van alle noten die ze willen halen.

Of toch niet?

Originaliteit, creativiteit en kwaliteit lijken intuïtief misschien logisch, maar worden al lastiger te verdedigen als je het gaat hebben over punk-muziek, waar rauwe productie en (soms) minder technisch speelwerk bij het genre horen. Ook over originaliteit valt het een en ander te zeggen. Het gaat toch om de beste uitvoering van een bepaald idee en niet om wie het toevallig eerder deed? Eén ding is zeker: dat muziek lang niet altijd origineel, perfect gespeeld of foutloos opgenomen hoeft te zijn om er absoluut van te kunnen genieten. Ik denk dat een goed nummer bestaat uit een bepaalde combinatie van deze dingen, maar dat ze zonder elkaar weinig betekenen.

Goede muziek en slechte muziek, bestaat dat?

Gewoon genieten!

Er is veel om te bedenken over de kwaliteit van muziek. Het is echter belangrijk om te onthouden – vooral voor degenen onder ons die er misschien net iets teveel over nagedacht hebben; als deze auteur zichzelf aan kon kijken zou hij het nu doen – dat we uiteindelijk allemaal op een bepaalde manier van muziek genieten. En dat wat de één mooi vindt, niets zegt over wat de ander liever luistert. Misschien iets om in gedachten te houden, wanneer je beste maat thuiskomt met de nieuwe Nickelback CD…

Ik ben benieuwd: Heb je hier wel eens over gepeinsd? Of heb je jezelf een enkele keer betrapt op enig neus-opstekend gedrag wanneer iemand anders jouw favoriete obscure technical-thrashmetal band uit IJsland niet lijkt te kunnen appreciëren? Laat het hieronder weten bij de comments! Ik beloof je, ik zal niet oordelen.

Zie ook

» Geschiedenis van de rock-muziek
» Wat doet een muziektherapeut?
» Muziektheorie: móet je dat leren als muzikant?
» Muziek produceren: Windows, Mac of toch een dedicated systeem?
» Wordt je kind slimmer van muziek maken?
» Zing! Het is goed voor je (ook al kun je het niet)

Gastblogger Joris van Dijk
Joris van Dijk is een enthousiaste muzikant, muziekluisteraar en beginnend blogger. De eerste CD’s in zijn mp3 speler waren Pink Floyd, Joe Jackson en… Marco Borsato. Sindsdien hebben zijn oren weinig rust gehad. Wat begon bij Rock en Hiphop breidde zich uit tot een zekere obsessie met muziek-exploratie van Free Jazz tot Thrash-Metal en Klassiek aan toe. Nu hij zich gerealiseerd heeft dat hij hier jarenlang het gros van zijn tijd aan heeft besteed, en omdat zijn vrienden er een beetje moe van worden om het steeds te moeten horen, heeft hij besloten wat van deze (volgens sommigen) nutteloze maar interessante kennis te delen met de buitenwereld. Lees binnenkort meer van Joris op zijn aankomende blog The State of Music.

Geen reacties

Er zijn nog geen reacties gepost...

Laat een reactie achter