Komt er geen geluid uit je microfoon? Misschien heeft hij fantoomvoeding nodig! Met name condensatormicrofoons hebben stroom nodig. Gelukkig kunnen de meeste mixers, audio interfaces en recorders dit leveren. Gewoon via de microfoonkabel. Deze stroomvoorziening wordt fantoomvoeding of fantoomspanning genoemd, ‘phantom power’ in het Engels. Een eventuele knop om dit aan te zetten herken je aan ‘Phantom’, ‘P48’ of ‘48V’. In dit blog leg ik uit waar je op moet letten bij het gebruik van fantoomvoeding.

Fantoomvoeding nodig? Hier moet je op letten

De technische kant

Fantoomvoeding is gelijkstroom die over de + en – aders van een gebalanceerde verbinding loopt. Doordat dit voltage over twee aders loopt, kan er met een vernuftig circuit voor worden gezorgd dat de brom die je normaal gesproken te horen zou krijgen wordt opgeheven. Het is heel belangrijk dat het voltage altijd over beide aders loopt en precies gelijk is. Een slechte kabel of een verkeerde bedrading kan je microfoon onherstelbaar beschadigen. Fantoomvoeding zul je alleen tegenkomen op XLR-microfooningangen en nooit op een microfooningang die gebruikmaakt van een TRS- of TS-aansluiting (jack). Bij jack-aansluitingen maken de contactpunten namelijk niet allemaal tegelijk verbinding en bij een XLR aansluiting wel.

48V fantoomvoeding, of minder?

Heel af en toe kom je apparaten tegen, zoals zeer eenvoudige mixers, die minder dan 48 Volt leveren. De meeste condensatormicrofoons en andere actieve microfoons zullen hierop gewoon werken, alleen hebben ze dan wat minder headroom. Dit betekent dat je bij luide geluidsbronnen eerder last krijgt van vervorming.

Werkwijze bij fantoomvoeding

Bij het aansluiten van een microfoon is het belangrijk dat je de juiste volgorde hanteert. Controleer voor je een microfoon aansluit of de fantoomvoeding wel uitstaat. Heeft de microfoon fantoomvoeding nodig, dan zet je deze pas aan als de microfoon is aangesloten. Anders hoor je een harde knal. In veel gevallen is er slechts één schakelaar aanwezig die fantoomvoeding in- en uitschakelt voor alle microfooningangen. Kijk dus goed of er niet nog een andere microfoon is aangesloten die helemaal niet tegen fantoomvoeding kan. Ouderwetse ribbon microfoons bijvoorbeeld (in de volgende alinea meer daarover). Als je een microfoon wilt uitpluggen, zet dan eerst de fantoomvoeding uit en wacht een seconde of dertig tot het circuit is ‘leeggelopen’ voordat je de plug eruit trekt. Als je een apparaat hebt waarbij de fantoomvoeding niet uitgeschakeld kan worden en je wilt een microfoon in- of uitpluggen, zet dan in ieder geval de gain en de fader van dat kanaal dicht voor je dit doet.

Fantoomvoeding nodig? Hier moet je op letten

Fantoomvoeding op dynamische en ribbon-microfoons

Fantoomvoeding wordt gebruikt om de condensator van een condensatormicrofoon te activeren en om het ingebouwde versterkertje te voeden. Sommige dynamische en ribbon-microfoons hebben ook zo’n versterkertje. In dat geval spreek je van een actieve microfoon en hebben ze, net als een condensatormicrofoon, fantoomvoeding nodig. Gewone, passieve dynamische microfoons hebben geen fantoomvoeding nodig maar zolang je een goede, correct bedrade kabel gebruikt, kan het geen kwaad als ze wel fantoomvoeding krijgen. Passieve ribbon-microfoons zijn echter een ander verhaal! Vooral de klassieke modellen van bijvoorbeeld RCA en Coles geven direct de geest als je er fantoomvoeding op zet. Moderne ribbon-microfoons kunnen er meestal wel tegen, maar ik raad niet aan om het uit te proberen.

Andere soorten fantoomspanning

  • In de filmwereld wordt nog dankbaar gebruikgemaakt van T-power of A-B powering. Het gaat hier om 12 Volt die, net als bij fantoomvoeding, via een gebalanceerde kabel naar de microfoon gaat. T-power en fantoomvoeding zijn echter niet uitwisselbaar.
  • Plug-in-Power (PiP) kom je vooral tegen op consumentenapparatuur zoals de microfooningang van je PC of van je telefoon. Het gaat hier om slechts 3 tot 5 Volt. Microfoons die gemaakt zijn voor PiP, zijn niet geschikt voor fantoomvoeding.

Mijn mixer heeft geen fantoomvoeding!

Beschikt je mixer of audio interface niet over fantoomspanning maar heb je deze wel nodig, dan kun je externe fantoomvoeding gebruiken. Sluit de microfoon op zo’n kastje aan, en verbind het kastje weer met de microfooningang van bijvoorbeeld het mengpaneel. Dat is alles!

Fantoomvoeding nodig? Hier moet je op letten

Heb je vragen of aanvullingen over dit onderwerp? Laat hieronder een reactie achter!

» Wat is een elektret-microfoon?
» Ribbon-microfoons: de voor- en nadelen
» Hoe kan ik mijn microfoon aansluiten op een speaker?
» Het verschil tussen dynamische en condensator-microfoons
» Fase-problemen in de studio: zo kun je ze oplossen of voorkomen
» Wat is richtingskarakteristiek?
» Kan ik een microfoon op mijn keyboard aansluiten?
» Test Test! Hoort u mij? – De basis van een microfoon
» Brom, en hoe ik het voorkom
» Gebalanceerde en ongebalanceerde aansluitingen uitgelegd
» Wat is een equalizer en waarom gebruik je hem?

» Externe fantoomvoedingen
» Microfoons
» Audio interfaces
» Mengpanelen
» Audiokabels

25 reacties
  1. Lucien Rietveld schreef:

    Ik heb eigelijk een vraag als ik twee condensator microfoon split dus met een kabel naar mijn mengpaneel
    Feitelijk twee microfoons op een kanaal en ik zet de fantoom voeding aan op dit kanaal krijgen beide microfoons dan genoeg spanning ?

  2. Yannick De Cnodder schreef:

    Beste Stefan,

    Hartelijk bedankt voor je reactie!

    De brom zit inderdaad mee verwerkt in de opname, gezien ik hier gisteren een stuk van heb opgenomen. Het rare hierbij is zelfs dat als ik de gain knop op mijn audio interface verhoog, het groen led lampje begint te branden, wat aantoont dat de micro een geluidssignaal binnenkrijgt. Gezien de slechts zeer beperkte achtergrond geluid (standaard als in een gewone kamer), vermoed ik dat de micro deze brom beziet als audio-input zijnde.

    Wat betreft het aansluiten van de microfoon of de audio-interface op een ander product, moet ik helaas zeggen dat dit niet mogelijk is. Ik heb hier zelf geen additionele producten liggen waarbij ik de test kan maken. Het enige dat ik wel heb geprobeerd is een standaard USB microfoon aan te sluiten, waarbij het brom probleem niet optreedt.

    Verder kan ik niet zeggen dat de brom toeneemt bij de muis gebruik. Daarnaast heb ik ook geen verschillen gevonden wanneer ik andere USB apparaten uitsluit. Ik heb de volledige set-up ook getest op een andere computer, en dit gaf helaas hetzelfde probleem.

    Kijk ik hier zo mogelijks iets over het hoofd? Gezien het audio-input signaal op mijn audio-interface, ligt het probleem dan zo mogelijk bij de microfoon zelf?

    Alvast bedankt!

    Met vriendelijke groeten.
    Yannick

    • Hoi Yannick,

      Dan lijkt het toch door je AI-1 / NT-1A setup te komen. Heel vervelend, ik had het je van harte gegund om meteen probleemloos op te kunnen nemen. Ik raad je aan om de AI-1, de microfoon en de kabel ter reparatie op te sturen. Meer informatie hierover vind je hier.

  3. Yannick De Cnodder schreef:

    Beste mensen van Bax,

    Ik heb sinds kort een condensator microfoon (NT1-A van Rode) aangekocht, samen met een audio-interface AI-1 (Rode). Na de opzet van deze micro set merk ik dat ik bij het opnemen van geluid een soort ‘brom’ heb, die zelfs erg hard doorkomt. Kunnen jullie hier zo mogelijks een verklaring voor geven? Is de AI-1 interface niet geschikt voor de NT1-A, of is dit probleem toe te schrijven aan mogelijks de XLR kabel?

    Alvast bedankt!

    Met vriendelijke groeten.
    Yannick

    • Hoi Yannick,

      De AI-1 is zeker geschikt voor de NT1-A. De brom kan meerdere oorzaken hebben. Weet je zeker dat de brom ook in de opname zit? Zo nee, dan zit het waarschijnlijk in je afluistering (koptelefoon of speakers).

      Heb je toevallig ook een andere microfoon? Zo ja, geeft die ook brom? Heb je toevallig een ander apparaat waar je de NT-1A p kunt aansluiten? Bijvoorbeeld een mixer met fantoomvoeding.

      Verandert de brom van klank of intensiteit als je je muis beweegt? Het komt namelijk voor dat er interferentie van de procesoor en/of harde schijf via de usb poort bij een audio interface terecht komen. Je zou dan een andere usb poort kunnen proberen. Zijn er nog andere dingen aangesloten op je computer? Is de brom weg als je alle andere apparaten loskoppelt?

  4. Beste Bax schreef:

    Ik heb een Behringer audio interface UMC 1820 U-phoria. Ik wil graag een XLR kabel aansluiten maar zie alleen Jack ingangen en geen XLR ingangen. Bij deze Jack ingangen zie ik wel een knopje voor Fantoomvoeding. Hoe verbind ik een XLR kabel voor mijn Sontronics STC met mijn Jack ingangen op mijn Behringer UMC 1820 U-phoria? Hoe los ik dat op?

    Ik ben benieuwd naar je reactie.

    Groetjes,

    Annemieke.

  5. Myrthe schreef:

    Beste Bax,

    Ik heb een Behringer UMC1820 U-PHORIA audio interface. Laatst heb ik een nieuwe condensator microfoon gekocht de Sontronics STC-2 . Ik heb nu een kabel gebruikt die een xlr kop in de microfoon heeft maar een Jack uitgang naar de audio interface. Werkt mijn fantoomspanning van 48 V dan ook? Of heb ik een andere kabel nodig ? En zo ja welke kabel en hoe doe ik dat? Mijn microfoon geeft nu helaas nog geen geluid.

    Ik kijk uit naar jullie reactie!

    Met vriendelijke groet,
    Myrthe Boone

  6. Paul schreef:

    Er zou op mijn Dateq xtc een phantom mic jumper moeten zitten. Kan iemand me vertellen waar die precies zit? Mijn Devine microfoon doet het niet op dit mengpaneel.

    Alvast bedankt voor de reactie.

    Paul

    • De handleiding zegt hier het volgende over:

      Links binnenin, aan de achterzijde, bevindt zich de op het
      bovenste board de MIC-Phantom jumper.

      Maar het is wel zo handig om een schakelaar bij de hand te hebben. Het is namelijk niet aan te raden om een microfoon in- en uit te pluggen terwijl fantoomvoeding aanstaat. Je zou hiervoor een losse fantoomvoeding unit kunnen aanschaffen, bijvoorbeeld de Devine MPS 500.

  7. Ad Hoekstra schreef:

    Om op Audacity of Reaper ook zelf opname te maken van meespelen met mp3 kan ik dan gewoon naast mijn microfoons ook apparaat met mp3 inpluggen in mijn Behringer 404HD? Of moet ik dan nog wat anders bij jullie aanschaffen?

    • Je zou inderdaad een mp3 speler kunnen aansluiten op je 404HD. vermoedelijk heeft je mp3 speler een stereo mini jack uitgang. Met deze kabel kun je de mp3 speler aansluiten op twee van de inputs op je 404HD. Maar het is misschien makkelijker om het audiobestand gewoon te importeren in Reaper of Audacity.

  8. Thijs schreef:

    Beste mensen van Bax,
    Ik wil een condensator microfoon aansluiten op een Pioneer DJM800 mixer die zelf geen fantoomvoeding levert, en ik overweeg daarom de aanschaf van een Devine MPS00 of MPS1000 externe fantoomvoeding. Wat is precies het verschil tussen deze twee externe fantoomvoedingen? Het lijkt erop dat de MPS1000 meer kan (nl. ook 12V leveren) maar toch goedkoper is dan de MPS500. Wat is belangrijk bij het maken van een keuze?
    Groet,
    Thijs

    • Beste Thijs,

      Afgezien van het schakelbare voltage van de MPS 1000 is er geen noemenswaardig verschil tussen de MPS 500 en de MPS 1000. Het prijsverschil komt vermoedelijk doordat we de MPS 1000 groter hebben ingekocht. Doe er je voordeel mee!

  9. Richard Aling schreef:

    Ik heb per ongeluk een fasedraaiertje aangesloten waarbij pin 1 en 2 sluiting maakte. Nu is een kanaal dood van mn Soundcraft Signature 22MTK.
    Is dit een gevalletje weggooien nieuwe kopen, of is dit te repareren? Er is geen optische schade aan elco’s.

    Richard

  10. Henk schreef:

    Goedemiddag,
    In onze kerk zijn 4 nieuwe nieuwe microfoons aangeschaft die fantoomvoeding nodig hebben.
    Nu beschikken wij over (oude) RBX mengversterkers, waar volgens mijn collega maar 42 Volt uitkomt (is dat een oude standaard?)
    Ook vertelde hij dat deze spanning niet stabiel zou zijn.
    Mijn vraag is nu: kan ik een fantoom-kastje gebruiken van Bax om dit op te lossen?
    Ik begrijp dat ze er in 2- en in 4-voudige uitvoering zijn.
    Of moeten er nieuwe mengversterkers worden aangeschaft, de huidige zijn van RBX met een potmetertje en een schakelaartje voor L/R en beide, 6 kanalen (met een blauw lampje rechts)
    alvast bedankt voor het antwoord.
    mvg – Henk

  11. Martin van Berkel schreef:

    Als ik een microfoon gebruik via een delaypedal met vaste fantoomvoeding naar mengpaneel, wat doe ik dan met de fantoomvoeding van het mengpaneel?
    Kan het kwaad als er 2 fantoomvoedingen in dhetzelfde circuit actief zijn?

    • Beste Martin,

      Als ik het goed begrijp heb je een delay pedaal aangesloten op een microfooninput van je mengpaneel en is de fantoomvoeding op het mengpaneel ingeschakeld. Ik denk niet dat het pedaal fantoomvoeding nodig heeft dus als je verder geen condensatormicrofoons hebt aangesloten kun je fantoomvoeding op je mengpaneel beter uitzetten. Ik weet niet precies om welk pedaal het gaat dus ik kan niet nagaan of fantoomvoeding kwaad kan en of fantoomvoeding van de mengtafel door het pedaal wordt doorgegeven aan de microfoon.

      In plaats van een seriele aansluiting (microfoon-> delay pedaal -> mengpaneel) zou je ook gebruik kunnen maken van de aux sends van je mengpaneel (als je mixer die heeft tenminste). Sluit je microfoon direct aan op het mengpaneel en sluit het delaypedaal op het mengpaneel aan zoals je dat ook met een reverb unit zou doen: sluit een aux send van het mengpaneel aan op de input van het delay pedaal. Sluit de output(s) van het delaypedaal aan op een line input of return input van het mengpaneel. Met de corresponderende aux send knop op het microfoon kanaal kun je nu de hoeveelheid delay op het microfoonsignaal instellen. Fantoomvoeding krijgt je microfoon nu direct van de mengtafel dus je hoeft niet bag te zijn voor dubbele fantoomvoeding.

  12. Pieter schreef:

    Is mijn Yamaha VL70-m output/mono aan te sluiten op mijn Behringer UMC202HD audio interface waar 48 volt open staat, omdat ik op de ander input een condensator microfoon wil aansluiten voor opnames? Welke kabel moet ik dan gebruiken? De output wordt een jack maar de input? (Ik wil mijn VL70-m niet beschadigen)
    Vriendelijke groet, Pieter

  13. Maurits schreef:

    Beste mensen van Bax,
    ik ben een studio aan het bouwen en ik denk na over de doorvoer van de mic booth naar de regie. Mijn plan ik om twee 19″-frontjes te nemen en daar neutrik xlr-connectors in te schroeven en deze dmv goede kabel te verbinden. Welk type kabel moet ik hiervoor gebruiken en hoe moet ik deze aansluiten om ook met fantoomvoeding te kunnen werken?
    Bij voorbaat mijn hartelijke dank!
    Vriendelijke groet,
    Maurits

Laat een reactie achter