Writer’s block… de verhalen van collega-muzikanten die helemaal vastlopen met het schrijven van liedjes liegen er niet om. Gastblogger Iris Siemons ziet de struggle. Als songwriter kan ze de nodige adviezen geven over inspiratie, planning, toewijding, flow en… die vervelende innerlijke criticus.

Writer’s block? Tips voor songwriters

Krakende trapper

Bij mij komen de ideeën als een soort waterval van boven. Soms moet ik bewust het klepje even dicht zetten omdat ik anders niet goed de toegewijde moeder kan zijn bij het naar bed brengen van de kinderen of de volleybaltraining. Is het geluk dat het bij zo werkt? Misschien, maar ik denk dat het vooral te maken heeft met de juiste houding, en dat is: overal is inspiratie. Zo gaat schrijven bij mij nergens zo lekker als onderweg. Juist op het moment dat ik er niet voor gaat zitten. Als ik ‘in between things’ ben, in beweging ben, komen de mooiste ideeën in me op. De recorder op mijn mobiel (de uitvinding van de eeuw) is mijn wilde-ideeën-archief. Gevolg is een onmetelijke vergaarbak aan mogelijkheden, allemaal los zand en onaf. De inspiratie zit ‘m soms in de piepjes van het voetgangersstoplicht, in klepperende ventilatieklepjes, een krakende trapper, de intonatie van een woord. Een woord herhalen leidt automatisch tot een ritme.

Zonder oogkleppen

Het belangrijkste is vrij zijn en durven spelen. Zou het tegenovergestelde misschien de definitie van een writer’s block zijn? Dat je niet meer de vrijheid hebt om spelenderwijs van niets tot iets te komen? Dat je bij voorbaat al vast zit aan allerlei vorm-voorwaarden en kwaliteitseisen? En aan ‘het moet lekker in het gehoor liggen maar wel origineel zijn’? We kennen toch allemaal de ontroering van een simpele melodie? Die pakkende paar akkoorden die al zo vaak zijn gespeeld. Terug naar het geluk van een simpele terts. Gebruik de stilte, de rust in de maat, de kunst van het weglaten. Het is goed als je er een ‘yeah’-gevoel van krijgt. Door altijd beter, mooier, origineler, virtuozer te willen zijn, verslik je je in ‘kennis en vaardigheden’. Als je toegeeft aan wat je ego (of je label) allemaal op dat podium wil laten zien, dan ben je jezelf allerlei beperkingen aan het opleggen. Dat een structuur van coupletten en refreinen goed werkt, is fijn om te weten. Maar als je begint met die voorwaarde, dan heb je al oogkleppen opgezet en beperk je jezelf enorm in je creativiteit. Die structuur komt later wel! Straks mag je je beste ideeën tot refrein kronen.

Writer’s block? Tips voor songwriters

Planning en toewijding

Plannen en toegewijd doorwerken tot het af is, is een tweede zeer essentieel onderdeel van het schrijfproces. Maar ik ga over het algemeen niet aan mijn bureau zitten zonder een behoorlijk compleet beeld van het thema, de puls (het ritme) en de sfeer. Goed, ik heb wel eens nummers in een half uur afgemaakt waar ik super blij mee was. Dat gebeurt, maar is erg uitzonderlijk. Er zijn ook nummers die ik jaren heb herschreven tot die uiteindelijk bleven liggen en tot niets leidden. Iets echt weggooien doe ik overigens nooit. Want als je er in een andere bui weer naar luistert, hoor je soms ineens wel het potentieel.

Flow

Het belangrijkste in deze tweede fase is in de flow komen. Doorgaans ben ik twee tot vier dagen bezig om een nummer met tekst, melodie en akkoorden in de grondverf te zetten, maar dat varieert dus behoorlijk van nummer tot nummer. Het arrangeren en produceren komt daarna pas. In de afgelopen jaren heb ik een aantal randvoorwaarden ontdekt die voor mij werken om in de flow te komen:

  • Ik moet niet op de klok hoeven kijken. Als ik om een bepaalde tijd moet stoppen omwille van iets anders, dan zet ik een wekker.
  • Geen mails, apps, berichtjes, deurbel tussendoor. Soms lastig, maar het werkt echt niet.
  • Geen frustratie toelaten over het proces, alle uitkomst is goed.
  • Uitproberen en knopen doorhakken. Ik ben een twijfelkont en kan alles heel lang in het midden laten, maar een liedje komt niet af als alles een optie blijft, dus het is mouwen opstropen en soms de mooiste zinnen schrappen, de minst logische volgorde uitproberen, de melodie andersom zingen om te kijken of het dan wél werkt enzovoort.
  • Stoppen en loslaten als ik moe ben of vastloop.

Innerlijke criticus

Het gevaarlijkste is het moment dat de innerlijke criticus zich ermee komt bemoeien. Er is een moment waarop je het lied meer en meer gaat finetunen. Dan moet je kritisch worden op ieder gekozen woord en elke melodielijn. De kans dat je dan dingen schrapt die een nummer briljant maken is aanwezig. Je zit op dat moment al diep in het proces. Je hebt een melodie of een zin soms al tachtig keer gehoord en kunt de waarde ervan niet meer even zuiver voelen als in het begin. Op het moment dat ik het vermoeden krijg dat mijn innerlijke criticus een te grote mond krijgt, laat ik alles uit mijn handen vallen en laat ik het liggen tot een later moment.

Waar loop jij tegenaan bij het schrijven van nummers? Laat een reactie achter, misschien kan ik met je meedenken…

Zie ook

» Zang-opnames mixen in 5 stappen
» Akoestische gitaar versterken – hoe voorkom je feedback?

Gastblogger Iris Siemons

Iris Siemons is independent songwriter en zangeres. Ze schrijft laid-back alternative/indie pop-songs.

Haar debuut-EP komt uit in september 2018. Ook lanceert Iris dit jaar haar ‘Soundtrack of your moment’ waarbij ze een liedje schrijft voor een specifiek persoon voor een speciale gelegenheid.

5 reacties
  1. Anja Wind schreef:

    Leuk stukje wat nieuwe perspectieven biedt
    Ik weet het soms ook niet meer en ben de enige in de band die met tekst en melodie komt, maar ik vind het wel heel moeilijk omdat ik de bassiste ben. Denk dat wanneer je gitaar speelt de melodieen makkelijker in je hoofd komen

  2. Deep schreef:

    Wanneer ik ideeën opneem op mijn mobiel klinken ze zoals in mijn hoofd. Op het moment dat ik ze opneem klinken ze te gepolijst en is de magie weg.
    Dan hup naar het volgende idee of maar weer een nieuwe inval op Mn mobiel opnemen.

  3. Chris schreef:

    Hoi Iris,
    Dank voor je tips. Ik ben een singer-songwriter met flink wat ervaring. Vroeger schreef ik geregeld nieuwe liedjes, bv. 2 per maand, maar de afgelopen vier jaren teer ik alleen nog op oud werk. De teksten zijn het grote probleem: Als ik een idee krijg waar ik zelf warm van word – bv, net zoals bij jou vaak onderweg in de trein, maar soms ook gewoon thuis zitten – schrijf ik het op en probeer het verder te brengen. Maar meteen dan al neemt mijn aanvankelijke enthousiasme over het idee af en leg ik het weer weg.
    P.S. Ik neem overigens soms met gitaar en zang nog wel eens iets op – zonder tekst -, waar ik met plezier naar kan luisteren, maar ik kom er nooit toe om daar dan een tekst bij te verzinnen die erbij past.
    Triest hè? Ik hou me aanbevolen voor je tips!

  4. Iris Siemons schreef:

    Hoi Deep,
    Mijn ervaring is dat het digitaal rachttrekken van het ritme/de beat/drums een enorme invloed heeft op de levendigheid. Muziek met een een beetje ‘shwung’ ering (wat iets anders is dan slecht getimed) klinkt vaak veel lekkerder. Ik weet niet dat het geval is bij jou, laat even weten of je er iets aan hebt! Ik denk graag met je mee.

  5. Iris Siemons schreef:

    Hoi Chris,
    Bedankt voor je bericht! Er komen twee gedachten bij me op. De eerste is, dat het misschien zou helpen om onder de oppervlakte te zoeken naar wat je eigenlijk wil zeggen met de muziek. Wat is het gevoel dat je weergeeft in klanken? Het kan heel goed zijn dat je te veel beig bent met het begrijpbaar maken voor de buitenwereld. Stel nu dat je het alleen voor jezelf zou schrijven en niemand het zou hoeven snappen? Ik moet ook denken aan het nummer Hey Hey van Eric Clapton. ‘Hey hey baby hey, I love you baby and all I can say is hey’ Ongelofelijk cliche woorden… en Briljant! Omdat het geheel klopt, de boodschap, de muziek, de diepere laag zeggen allemaal het zelfde.
    Laat je me weten of je hier iets aan hebt?
    https://www.youtube.com/watch?v=gdhqkHm5P6A

Laat een reactie achter