Triggerproblemen bij je elektronische drumstel oplossen: crosstalk, dubbele slagen en een eigenwijze hi-hat

Een crash die meeklinkt als je de floortom raakt, een kick die dubbel klinkt of een hi-hat die open blijft terwijl je voet erop staat: triggerproblemen zijn ergerlijk, maar bijna altijd op te lossen met een paar instellingen in de module van je elektronische drumstel. Je moet alleen weten aan welke knop je draait, en vooral hoe ver.

Wat er gebeurt als je een pad raakt

Onder het rubber of het meshvel van vrijwel elke pad zit een piezo: een plaatje dat een spanningspiek afgeeft zodra je erop slaat. Je module vangt die piek op en moet razendsnel drie vragen beantwoorden: was dit hard genoeg om te tellen, hoe hard was het, en is dit een nieuwe slag of een naschok van de vorige? Elk triggerprobleem is een verkeerd antwoord op een van die vragen.

Vervelend detail: elke fabrikant gebruikt andere namen. Crosstalk heet elders xtalk, en ook threshold en gevoeligheid duiken onder verschillende namen op. Pak dus je eigen handleiding erbij. En check voordat je één waarde aanraakt of het juiste padtype gekozen is. Roland-modules hebben bijvoorbeeld presets per pad en cymbal; met het verkeerde type als startpunt wordt goed triggeren bijna onmogelijk.

» Bekijk alle drumstellen
» Bekijk alle drummodules

Crosstalk: je raakt de floortom en de crash doet mee

Crosstalk is het klassieke geval: je slaat de floortom aan en de crash erboven klinkt mee. De trilling reist via de arm, het rack of de standaard naar de buurpad, die denkt dat hij geraakt is. Net als in een rijtjeshuis: de buurman stampt op zijn trap en jij hoort het door de muur.

De simpelste oplossing is mechanisch: zet de pads verder uit elkaar of hang ze aan een andere arm. Is dat niet genoeg, dan heeft je module meestal een crosstalk-cancel. Ook die stel je in op de pad die onbedoeld klinkt, niet op de pad die je raakt. Bij Roland zet je bijvoorbeeld snare en tom 1 in dezelfde xtalk-groep en verhoog je de cancel-waarde op tom 1; staat die op OFF, dan gebeurt er niets.

Triggert een pad door je speakers of een akoestische drum ernaast, dan is de threshold de aangewezen knop. Verhoog die in stapjes op de pad die onbedoeld klinkt. Zodra deze niet meer onbedoeld klinkt, stop je. Bij Roland loopt dee schaal van 0 tot 31. Let op: hoog in die schaal verdwijnen je zachte slagen ook.

Dubbele kick-triggers: één trap, twee slagen

Een triggersignaal is geen nette tik, maar een golf die na de eerste piek uitdooft en onderweg nog kleinere pieken maakt. Bij een kick komt daar de beater bij, die terugstuitert en de pad soms nog een keer aantikt. Je module moet dan beslissen: echte tweede slag of naschok? Bij triggers op een akoestische bassdrum, met lange uitdoving, gaat dat vaker mis.

De eerste knop hiervoor is mask time: een tijdvenster na een trigger waarin de module nieuwe signalen negeert. Trap het pedaal herhaaldelijk in en verhoog de waarde tot de stuiterende beater geen tweede slag meer oplevert. Houd het daarna zo laag mogelijk, want een te lang venster maakt snelle dubbele kicks onmogelijk. Bij Roland loopt mask time van 0 tot 64 milliseconden.

Hoor je twee geluiden bij één slag terwijl de beater blijft hangen, kijk dan naar retrigger cancel. Die let niet op tijd, maar op de uitdovende flank van het signaal en filtert de kleinere pieken daarin weg. Bij Roland is dat een schaal van 1 tot 16. Ook hier geldt: net genoeg, niet meer.

» Bekijk alle bassdrum pads

Een hi-hat die open klinkt terwijl hij dicht is

De hi-hat is de enige pad die twee dingen tegelijk aan je module vertelt: dat hij geraakt is, en hoe ver het pedaal is ingetrapt. Dat tweede meet de controller onder het pedaal of in het statief. Klinkt je hi-hat open terwijl je voet erop staat, dan betekent dit dat de stand van je pedaal en het referentiepunt voor ‘dicht’ in de module niet overeenkomen: de module wacht op een signaal dat je pedaal nooit helemaal geeft.

Begin bij het statief: zit de controller stevig vast, drukt het pedaal hem helemaal in en schuift er niets weg tijdens het spelen? Daarna de module: de meeste hebben een afstelprocedure voor de hi-hat; de handleiding vertelt waar. Ook hier moet het padtype kloppen, want een ander type controller levert een ander signaal dan je module verwacht. Werkt het dan nog niet, dan is de kabel of de controller zelf verdacht.

» Bekijk alle hihat controllers

Pads van een ander merk: waarom het fabriekssetje zo makkelijk werkt

Bij een complete set zijn pads en module op elkaar afgestemd en pas je zelden iets aan. Hang je er een snarepad van een ander merk aan, of sluit je een trigger op je akoestische bassdrum aan, dan geeft die pad een ander signaal af dan de module verwacht. Dat verschil moet jij wegwerken. Kies eerst het padtype dat er het dichtst bij komt en ga vanaf daar fijnslijpen.

Het belangrijkste is de gevoeligheid gelijktrekken met je andere pads. De sensitivity bepaalt hoe sterk de module het signaal van een pad meeneemt; bij Roland loopt die van 1,0 tot 32,0. Een te zachte pad zet je omhoog, een pad die bij elke tik meteen vol volume geeft omlaag. Pads met rimtrigger hebben daarnaast een rim gain (bij Roland 0 tot 3,2) om rand en vel in balans te brengen.

Blijft het volume onvoorspelbaar, dan is scan time de volgende stap: hoe lang de module na een trigger wacht om de piekhoogte af te lezen. Sla de pad steeds even hard aan en verhoog de waarde vanaf 0 tot het volume stabiel op zijn luidst blijft; bij Roland gaat die tot 4,0 milliseconden.

Voelt de pad daarna nog anders dan de rest, dan kies je een andere velocity curve. Linear is het uitgangspunt, exponentiële curves reageren sterker op harde slagen, logaritmische op zachte, en loud-curves houden het volume nagenoeg constant, wat handig is bij akoestische triggers.

» Bekijk alle triggers
» Live drums triggeren – Probeer het zelf!

Draai nooit verder dan nodig

Elke instelling heeft dezelfde bijsluiter: een te hoge waarde gaat ten koste van je dynamiek. Een hoge threshold bijvoorbeeld, slikt je ghost notes in, een lange mask time blokkeert snelle roffels, en een stevige crosstalk-cancel laat bij een gelijktijdige slag op twee pads de zachtst geraakte pad verstommen. Je kunt elk probleem prima wegdraaien, maar je krijgt er al gauw stilte voor terug waar je die niet wilt.

Werk daarom met één instelling tegelijk, in kleine stapjes, en speel na elke stap een stukje echt drumwerk in plaats van losse tikken. Een crash die stil blijft bij een losse slag op de floortom kan alsnog meedoen zodra je een fill speelt. Schrijf trouwens de waardes op die succesvol waren, dan hoef je na een fabrieksreset niet al het experimenteerwerk opnieuw te doen.

Ben je alle instellingen door en blijft een pad doorzeuren, dan zit het probleem meestal niet in de module. Een defecte kabel of een pad met een mankement draai je niet weg. Dan is een losse vervanger, of een set van één merk, de oplossing.

» Bekijk alle elektronische drum-producten