Om goede opnames en mixen te kunnen maken is een goede afluistering noodzakelijk. Met een combinatie van goede, neutrale studiomonitoren en een studio-koptelefoon kun je een goed beeld krijgen van hoe je productie het zal doen in de buitenwereld. De plaatsing van je studiomonitoren én de indeling van je studio is daarbij erg belangrijk. Hieronder vind je een aantal tips om door de juiste plaatsing het maximale uit je monitoren te halen.

Monitoren

Net zoals een ideale studio bestaat ook de ideale monitor niet. Een optimaal geluid ligt aan je persoonlijke voorkeuren. Dit wordt onder meer bepaald door je eigen smaak en de bouw van je lichaam. Een goede monitor kan dus per persoon verschillen. We kunnen echter wel kijken naar de technische gegevens van een monitor. Hierbij is onder meer van belang dat de frequentierespons zo vlak mogelijk is. Een ideale monitor geeft het volledige spectrum weer van wat een mens kan horen zonder pieken en dalen. Dat is 20 Hz tot 20 kHz. Helaas is het nog niet mogelijk om zulke monitoren te maken. Bovendien zijn hele lage frequenties niet goed weer te geven in kleine ruimtes dus gaan near-field monitors over het algemeen niet veel lager dan 50 Hz.

Subwoofer

Je kunt er ook altijd voor kiezen om je near-field setup uit te breiden met een subwoofer. Zo krijg je toch een beetje een indruk van hoe je tracks klinken op een full range PA. Lage frequenties zijn niet erg richtingsgevoelig, daarom is één subwoofer meestal voldoende. Ook de plaatsing komt minder precies. Het is wel belangrijk dat je subwoofers niet in een hoek plaatst. Dan kunnen er namelijk build-ups in het laag ontstaan. Zet je subwoofer ongeveer binnen dezelfde straal waarbinnen je speakers staan. Als je de subwoofer veel dichterbij of veel verder weg zet kun je te maken krijgen met looptijdverschillen en faseproblemen.

Studioruimte

In dit blog zal ik regelmatig naar onze blogpost over studio-akoestiek verwijzen. Monitorplaatsing en de akoestiek van je studio zijn namelijk nauw verbonden met elkaar. Ongeveer 50% van het geluid dat je hoort komt namelijk niet rechtstreeks uit de luidsprekers. Het zijn weerkaatsingen (reflecties) van alle objecten in je controlroom. In een goed ontworpen studio zijn deze reflecties zo diffuus mogelijk. Ook worden alle frequenties in gelijke mate weerkaatst.

Afstand

Elke speaker heeft een ideale luisterafstand. Near-field monitors klinken bijvoorbeeld het neutraalst op een afstand van 50 tot 150 cm tot de luisteraar. Dit type speaker heeft een aantal grote voordelen en daarom tref je ze aan in vrijwel iedere studio. De akoestiek van de luisterruimte speelt bijvoorbeeld een veel kleinere rol als je zo dichtbij kunt zitten. Verder geven near-field speakers een vrij realistisch beeld van hoe je productie bij de luisteraars thuis op kleine speakers zal klinken. Mid-field en large-field monitors geven het beste geluidsbeeld op een afstand van 2 tot 3 meter tot de luisteraar. Deze speakers tref je dan ook alleen aan in grote studio’s met een goede akoestiek.

Symmetrie

Voor een realistisch stereobeeld en een gelijkmatige frequentierespons is het belangrijk dat je je studio symmetrisch inricht. Om te beginnen moet je ervoor zorgen dat je als luisteraar een gelijkbenige driehoek vormt samen met je speakers. In de afbeelding hieronder zie je dat de afstand tussen de speakers gelijk is aan de afstand tussen de luisteraar en de speakers. Vervolgens moet je er ook voor te zorgen dat de reflecties van de zijmuren je oren tegelijk bereiken. Dit doe je door de afstand tussen je rechter speaker en de rechter zijmuur gelijk te maken aan de afstand tussen je linker speaker en de linker zijmuur. Kies tussen de achtermuur en je speakers een andere afstand dan die tussen je speakers en de zijmuren. Hiermee voorkom je dat één specifieke frequentie heel erg gaat resoneren.


Richten

In tegenstelling tot hi-fi speakers hebben studiomonitors een vrij kleine sweetspot. Ze klinken super gedetailleerd en natuurlijk als je er recht voor zit maar als je opstaat blijft hier weinig van over. De hoge frequenties zijn het meest gericht. Daarom is het belangrijk dat je de tweeters van je speakers op oorhoogte zet. Let er ook op dat je speakers die gemaakt zijn om rechtop te zetten niet plat neerlegt en vice versa. Dit kan het stereobeeld enorm vertekenen.

Ontkoppelen

Vaak worden monitors op een tafel (of mixer) geplaatst. Hierdoor kan de ondergrond mee gaan trillen. Dit zorgt ervoor dat het laag minder strak klinkt en er kunnen zelfs hinderlijke resonanties ontstaan. Met monitorpads kun je ervoor zorgen dat je speakers geen trillingen doorgeven aan de ondergrond. Je kunt dit soort problemen natuurlijk ook oplossen met speakerstatieven. Monitorpads en speakerstatieven zijn er in alle soorten en maten. Zorg ervoor dat je het model kiest die past bij het formaat en het gewicht van jouw speakers.

Zie ook

> Alle studiomonitors
> Wat is de beste studiomonitor voor mij?
> #homestudio101: Home studio akoestiek – tips en trucs
> Studiomonitors aansluiten
> Zelf thuis muziek produceren: dit heb je nodig
> Opnamen maken met behulp van een DAW: een introductie

6 reacties
  1. Shailin Janki schreef:

    En wat als je ze aan het plafond bevestigd?
    Ik zie veel foto’s van studio’s met de Monitoren hangend…. wat er mooi uit ziet en ook in mijn geval veel ruimte bespaard.

    • Uiteraard kun je monitoren ook aan je plafond bevestigen. Een paar tips:
      1. Voor de beste weergave in het hoog kun je het beste je tweeters op oorhoogte hangen. Als je speakers hoger komen te hangen kun je ze een beetje kantelen zodat ze toch op je oren gericht zijn.
      2. Zorg ervoor dat je woofers niet precies in het midden tussen je vloer en je plafond hangen. Daar heb je het meest last van staande golven. Je kunt ze beter iets hoger of iets lager hangen.
      3. Een groot nadeel van hangende speakers is dat je niet kunt experimenteren met de plaatsing. Ik zou je speakers dus eerst op statieven zetten en luisteren/meten waar ze het best klinken en ze vervolgens op die plek ophangen.
      4. Als je je monitoren ophangt kun je geen gebruikmaken van monitor isolatie. Wanneer je plafond is gemaakt van beton is dat geen probleem. Een plafond van hout of gips zal met je speakers mee gaan trillen. Hier zul je dus een soort van ontkoppeling/isolatie moeten toepassen om dit te voorkomen.

  2. Yoram schreef:

    Is er ook een soort van regel voor de afstand van je monitor en de wand erachter ? Hoever staat hij dus van de muur af?

    • Voor de afstand tussen je monitors en de achtermuur is niet echt een gouden regel. Een halve meter is een goed uitgangspunt. Ik heb wel wat tips die je helpen om de ideale afstand in jouw ruimte te vinden:
      1. Zorg ervoor dat de afstand tot de achtermuur NIET hetzelfde is als de afstand tot de zijmuren.
      2. Meestal heb je het minst last van staande golven als je op ongeveer 1/3 van de lengte van je ruimte gaat zitten. Je kunt eens kijken wat de mogelijkheden zijn als je vanuit deze positie een gelijkbenige driehoek maakt met je speakers en de tip hierboven in acht neemt.
      3. Hang dikke absorbers of basstraps achter je monitoren.

  3. Remko | Bax-shop schreef:

    Goede tip en helemaal mee eens!

  4. Thé Kuijpers schreef:

    Zie soundmatters.nl/tipsntricks, item over kamfiltering voor een eenvoudig rekenmodel waarmee je het effect van twee vaak voorkomende reflectiepaden (via achtermuur en plafond) op monitoring kunt evalueren.
    De conclusie is dat je bij near-field of 1) demping moet toepassen, of 2) moet zorgen dat de afstand tot achtermuur en plafond groot is (opstelling niet tegen muur maar in midden van ruimte, met een hoog plafond).

Laat een reactie achter