De dansvloer lezen als DJ: zo voel je aan wat je publiek wil

Een volle dansvloer is geen toeval. De beste DJ’s die ik ken zijn niet per se de beste mixers, maar wel de beste ‘voelers’: ze registreren wat er op de vloer gebeurt en reageren op het juiste moment. Dat lezen van je publiek begint al voordat je je eerste plaat draait, en het werkt op een bruiloft anders dan in een club.

Lezen begint voordat je de eerste plaat opzet

Ik kom altijd ruim te vroeg. Niet omdat ik zo graag een uur op een barkruk zit, maar omdat ik dan zie hoe de zaal volloopt. Welke leeftijd staat er, komen mensen in groepjes of alleen, zitten ze aan het bier of aan de cola? Een praatje met de eigenaar, de bruid of de DJ die vóór mij draait levert vaak meer op dan een uur wroeten in mijn collectie. En ik luister naar wat er al klinkt: mensen die meezingen met de playlist van de bar geven gratis informatie.

Het tijdstip bepaalt wat werkt. Om tien uur op een bruiloft wil niemand een harde technoplaat, en om vier uur ’s nachts in de club wil niemand meer een rustige opwarmer. Je publiek is op die momenten een ander publiek, fysiek en mentaal. Wie dat negeert en zijn vaste set afdraait, leest geen dansvloer maar een afspeellijst.

De signalen die een dansvloer je geeft

De duidelijkste signalen zijn de luide: gejuich op de eerste tonen, of een hele zaal die een refrein meebrult. Daar hoef je geen DJ voor te zijn. Het echte lezen zit in de kleine dingen. Denk aan een knikkend hoofd aan de bar, tikkende voeten bij de tafels, een groepje dat twijfelend aan de rand van de vloer blijft hangen. Dat zijn mensen die nog één goede plaat van dansen verwijderd zijn.

Let ook op wie er komt en wie er gaat. Twee mensen die naar de wc lopen zegt niets. Een halve vloer die tegelijk richting de bar schuifelt zegt alles. En kijk naar wie er helemaal losgaat en wie afwacht: draai je voor die eerste groep, of voor de grote groep die nog overtuigd moet worden? Mijn koptelefoon staat op één oor. Het andere oor en allebei mijn ogen zijn voor de zaal.

Verzoekjes zijn ook een signaal, maar wel met een filter. Als vijf verschillende mensen om disco komen vragen, is dat een patroon en moet ik daar iets mee. Als één man om half elf schreeuwt om een après-skinummer, is dat één man.

» Bekijk alle DJ-koptelefoons

Energie opbouwen en een bocht maken zonder lege vloer

De grootste fout die ik beginnende DJ’s zie maken: meteen alles geven. Het volume vol, de grootste knallers in het eerste half uur, en om twaalf uur niets meer overhebben. Een avond is een opbouw. Laat volume en tempo langzaam meegroeien met de zaal, zodat de vloer zich uit zichzelf vult in plaats van dat je hem vol moet schreeuwen.

Gebruik abrupte overgangen alleen als uitzondering (voor een energieboost), want anders verdwijnt al gauw het verrassingseffect. Het is dan ook een goede gewoonte om een tussenplaat te gebruiken als overbrugging tussen twee genres, bijvoorbeeld tussen een R&B-plaat en een harde houseknaller. Kies een plaat die iets van allebei heeft, bijvoorbeeld een nummer in het nieuwe tempo, maar dan wel met een stem die mensen kennen, en kijk wat de vloer doet. Gaat de vloer mee? Dan kun je verder. Blijven de mensen staan? Dan kun je nog terug.

Een bruiloft lees je anders dan een club

Het type feest bepaalt hoe je leest en hoe ver je mag gaan. Op een bruiloft draai ik ten eerste voor drie generaties tegelijk. Verder is een verzoekje van de bruid geen verzoekje maar een opdracht.

In een café zijn het vaak twee feesten op één avond: de vroege borrelaars die willen praten met muziek op de achtergrond, en de late groep die komt om te dansen. Lezen gaat daar vooral over het moment waarop die wissel plaatsvindt. Bij open format heb je de meeste vrijheid en het meeste risico. Je kunt dan alle kanten op, dus moet je extra goed kijken of de zaal de sprong van hiphop naar house echt wil maken.

Lezen is geen talent, het is een spier. De eerste avonden mis je alles en draai je op hoop. Na honderd avonden zie je in gedachten de vloer al leeglopen voordat de eerste persoon nog maar een stap gezet heeft. Dat gevoel komt alleen door ervaring, dus ga draaien, kijk goed en wees eerlijk tegen jezelf over wat er misging. Het publiek vertelt je elke avond precies wat je moet weten. Wil jij luisteren?