2 of 4 decks en kanalen: hoeveel heeft een DJ er echt nodig?

Twee of vier kanalen, dat is de vraag waar ik het langst over heb nagedacht toen ik mijn eerste echte DJ-setup kocht. Ik koos vier, want meer leek beter. Na een jaar draaien had ik kanaal 3 en 4 nog amper aangeraakt. Voor de meeste DJ’s zijn twee kanalen genoeg en loont upgraden pas als je structureel meer dan twee bronnen tegelijk laat lopen.

Decks of kanalen: waar zit het verschil?

Maak je als beginner geen zorgen over dit verschil, want op de meeste instapcontrollers vallen decks en kanalen samen. Vraag tien DJ’s naar hun “tweekanaals controller” en de helft bedoelt eigenlijk het aantal decks. In de volksmond lopen de termen dus door elkaar, maar eigenlijk beschrijven ze twee verschillende dingen.

Decks zijn je afspeelbronnen: de spelers waarop je een nummer laadt. Bij een controller zijn dat meestal virtuele spelers in de DJ-software. Het aantal decks bepaalt hoeveel nummers je tegelijk kunt laten lopen en bedienen.

Kanalen horen bij de mixer. Elk kanaal heeft een eigen volumefader, een EQ voor hoog, mid en laag en vaak een filter. Het aantal kanalen bepaalt dus hoeveel geluidsbronnen je tegelijk apart kunt mixen.

Het kan ook uit elkaar lopen. Sommige tweekanaals controllers sturen met een omschakelknop vier decks in de software aan. Elke kant bedient dan om de beurt twee decks, die dezelfde jogwheel, faders en knoppen delen. Je hebt dus vier nummers aan het spelen, maar je kunt er maar twee tegelijk bedienen.

» Bekijk alle DJ-controllers
» Bekijk alle DJ-controllers met 2 decks + 2 kanalen
» Bekijk alle DJ-controllers met 2 decks + 4 kanalen
» Bekijk alle DJ-controllers met 4 decks + 2 kanalen (schakelbaar)
» Bekijk alle DJ-controllers met 4 decks + 4 kanalen (schakelbaar)

Twee kanalen: de basis van vrijwel elke set

Loop een willekeurige club of bar binnen en kijk in de booth: een mixer met twee decks ernaast, meer is het meestal niet. Dat is geen toeval. Van A naar B mixen is waar bijna elke set op draait: track één loopt, track twee staat klaar, je blendt ze in elkaar en begint opnieuw. Twee kanalen zijn daarvoor precies genoeg en dwingen je om elke overgang goed te doen, want er is geen derde deck om je achter te verschuilen.

Op festivalpodia hangen vaak drie of vier mediaspelers aan één mixer, en dat ziet er indrukwekkend uit. Toch had het grootste deel van die sets op twee spelers gekund. Sterker nog, met een instant doubles-functie in je software kun je in geval van nood zelfs met één werkend deck doormixen: dezelfde track wordt op een tweede softwaredeck geladen, zodat je gewoon verder kunt. Vier fysieke decks zijn luxe, geen voorwaarde.

» Doe de Interactieve Keuzehulp DJ-controller
» Bekijk alle DJ-mediaspelers
» Bekijk alle DJ-mixers

Wat doe je met kanaal 3 en 4?

Er zijn geen regels, maar wel bekende toepassingen.Kanaal 3 wordt bijvoorbeeld nogal eens gebruikt voor acapella’s en vocal-drops: een stem over de instrumental die al loopt, of een bekende zin uit een hit over een track die niemand kent. Kanaal 4 is dan bijvoorbeeld het kanaal voor samples, fx-geluiden, loops en sfeerlagen, zoals een lange pad onder een break of een sirene die je zelf opbouwt.

Daarnaast kun je met vier kanalen makkelijk vooruitwerken. Terwijl twee tracks lopen, staat de volgende al klaar en draait die desnoods al mee, waardoor een overgang minuten kan duren in plaats van seconden. Je kunt ook losse elementen stapelen: de kick en bas uit de ene track, de hi-hats uit een andere en een vocal op een derde deck. DJ-software gaat hier standaard al van uit en biedt vier decks, A tot en met D.

De derde toepassing heeft niets met je laptop te maken, namelijk een extra ingang voor een externe bron. Denk aan een draaitafel naast je controller, een losse mediaspeler, een sampler of drumcomputer, of een tablet met een DJ-app. Voorwaarde is wel dat het kanaal een line- of phono-ingang heeft, anders blijft het een softwarekanaal.

Waarom vier tracks tegelijk meestal een brij wordt

Vier volledige tracks over elkaar klinkt op papier spannend en in de praktijk als een modderpoel. Als je het toch wilt, moet je kiezen welke elementen je uit elke track haalt en de rest strak weg-EQ’en. De belangrijkste regel: laat maar één bron de bas dragen. Lage frequenties raken het snelst in de knoop, dus op elke gelayerde track moet je de bas-EQ dichtzetten of de bass-kill aan. Twee tracks vol zang over elkaar is ook vragen om problemen, en populaire songs met veel instrumentatie laten eveneens simpelweg weinig ruimte over.

Daarom werkt layeren het best bij ruimtelijke, repetitieve stijlen zoals techno, minimal, progressive, deep house of downtempo, waar lange blends bij de muziek horen. Ook dan vraagt het meer beheer: gain staging per kanaal, EQ-balans, weten welk kanaal aan welk deck hangt en constant vooruitdenken. Niet voor niets draaien veel ervaren DJ’s op twee of drie kanalen en pakken ze het vierde alleen af en toe erbij.

» Bekijk alle DJ-software

Koopadvies: kies op hoe je nu mixt, niet op later

De veelgemaakte fout, en ik maakte hem ook, is kopen voor de DJ die je over twee jaar denkt te zijn. Kijk naar hoe je nu draait. Mix je vooral van de ene track naar de andere, dan is een 2-kanaals controller of mixer genoeg en steek je het verschil in geld beter in een goede koptelefoon of speakers.

Upgraden loont pas als je structureel drie of meer bronnen tegelijk gebruikt. Draai je regelmatig vinyl naast je controller, staat er een sampler op tafel of bouw je elke set lange blends met acapella’s erbij? Dan zit je op twee kanalen echt klem. Er bestaan zelfs mixers met zes kanalen, maar dat is een niche voor wie werkelijk een halve studio op het podium zet.

Twijfel je nog, dan is mijn advies simpel: begin met twee, leer die tot in de puntjes beheersen en kies pas voor meer kanalen op het moment dat je ze echt mist. Dat moment komt vanzelf, of het komt nooit, en in beide gevallen heb je het goed gedaan.

» Je eerste DJ-controller kopen – Tips van een ervaringsdeskundige